Hoe snel ben je vruchtbaar na het stoppen?
Anticonceptie onderdrukt de vruchtbaarheid op verschillende manieren: sommige middelen remmen de eisprong, andere voorkomen innesteling of blokkeren de zaadcellen mechanisch. Zodra je stopt, herstelt je lichaam zich — maar hoe snel dat gaat, hangt af van welk middel je gebruikte.
De meeste vrouwen worden binnen één tot drie maanden na het stoppen weer vruchtbaar, al kan de cyclus in het begin onregelmatiger zijn dan normaal. Het is goed om hier rekening mee te houden bij het plannen van een zwangerschap.
De pil stoppen en zwanger worden
De anticonceptiepil is de meest gebruikte vorm van hormonale anticonceptie. De pil onderdrukt de eisprong door de aanmaak van de hormonen LH en FSH te remmen. Zodra je stopt, kan de eisprong al in de eerste cyclus terugkeren.
In de praktijk herstelt de cyclus bij de meeste vrouwen binnen één tot drie maanden na het stoppen met de pil. Sommige vrouwen merken dat hun cyclus in de eerste maanden onregelmatiger is dan voor ze begonnen met de pil. Dit is normaal en lost zich doorgaans vanzelf op. Onderzoek laat zien dat de vruchtbaarheid na het stoppen met de pil vergelijkbaar is met vrouwen die nooit de pil hebben gebruikt.
Wil je snel weten wanneer je eisprong plaatsvindt na het stoppen? Gebruik dan een ovulatietest om de terugkerende eisprong op te sporen, of volg de temperatuurmethode om je cyclus opnieuw in kaart te brengen.
Spiraal (IUD) verwijderen en zwanger worden
Er zijn twee soorten spiralen: het koperspiraal (zonder hormonen) en het hormoonspiraal (met progestageen, zoals de Mirena of Kyleena). De gevolgen voor je vruchtbaarheid na verwijdering verschillen:
- Koperspiraal: Dit spiraal heeft geen invloed op de eisprong. Na verwijdering ben je direct weer vruchtbaar — de eisprong gaat onmiddellijk door. Je kunt al in de eerste cyclus na verwijdering zwanger worden.
- Hormoonspiraal: Het hormoonspiraal geeft plaatselijk progestageen af, waardoor het slijmvlies van de baarmoeder dunner wordt en de zaadcellen minder goed kunnen bewegen. Bij sommige vrouwen wordt de eisprong ook onderdrukt. Na verwijdering herstelt de cyclus zich snel — bij de meeste vrouwen binnen één tot twee maanden. Zwangerschap is mogelijk al in de eerste cyclus.
Prikpil stoppen en zwanger worden
De prikpil (of injectie-anticonceptie, zoals Depo-Provera) is een dreimaandelijkse injectie met progestageen die de eisprong onderdrukt. Na het stoppen kan het langer duren voordat de vruchtbaarheid volledig herstelt.
Bij sommige vrouwen keert de menstruatie pas na zes tot twaalf maanden terug na de laatste injectie. In zeldzame gevallen duurt het herstel nog langer. De prikpil heeft van alle hormoonmethoden de langste hersteltijd. Als je op korte termijn wilt proberen zwanger te worden, is dit iets om van tevoren in te calculeren. Overleg met de huisarts als de cyclus na zes maanden nog niet is teruggekeerd.
Implantaat (staafje) stoppen en zwanger worden
Het anticonceptiestaafje (implantaat) zit onder de huid van de bovenarm en geeft continu een lage dosis progestageen af. Na verwijdering van het staafje herstelt de vruchtbaarheid snel: bij de meeste vrouwen keert de eisprong binnen één tot drie maanden terug. Sommige vrouwen worden al in de eerste maand na verwijdering zwanger.
Condoom en barrièremethoden stoppen
Condooms, pessaria en andere barrièremethoden hebben geen invloed op de hormoonhuishouding of de cyclus. Na het stoppen ben je direct vruchtbaar. De eisprong is niet veranderd door het gebruik van een barrièremethode.
Na het stoppen: je cyclus bijhouden
Na het stoppen met hormonale anticonceptie is het raadzaam om je cyclus bij te houden. Zo weet je wanneer je menstruatie terugkomt, hoe lang je cyclus duurt en wanneer je eisprong plaatsvindt. Dat maakt het eenvoudiger om je vruchtbaarste dag te bepalen en gericht te proberen zwanger te worden.
Handige methodes om je cyclus na het stoppen te volgen:
- Ovulatietest: Meet de LH-piek die de eisprong aankondigt. Nuttig als je wilt weten of en wanneer de eisprong terugkeert.
- Temperatuurmethode: Door elke ochtend je temperatuur te meten, kun je de verschuiving na de eisprong waarnemen. Dit helpt om je cyclus te begrijpen.
- Billingsmethode: Let op de verandering in slijm rond de eisprong als aanwijzing voor je vruchtbare periode.
- Vruchtbaarheidskalender: Gebruik de calculator zodra je een paar cycli hebt bijgehouden om je vruchtbare dagen te berekenen.
Begin op tijd met foliumzuur
Als je van plan bent te stoppen met anticonceptie om zwanger te worden, is het slim om al vóór het stoppen te beginnen met foliumzuur (0,4 mg per dag). De Gezondheidsraad adviseert minimaal vier weken vóór de conceptie te starten. Omdat je niet weet wanneer precies de eerste eisprong na het stoppen plaatsvindt, is tijdig beginnen verstandig.
Wanneer hulp zoeken?
Bij de meeste vrouwen herstelt de cyclus vanzelf na het stoppen met anticonceptie. Maar er zijn situaties waarbij overleg met de huisarts zinvol is:
- Je menstruatie keert na zes maanden nog niet terug (na de pil of het hormoonspiraal) of na twaalf maanden (na de prikpil).
- Je cyclus blijft erg onregelmatig zonder duidelijke oorzaak.
- Je bent 35 jaar of ouder en na zes maanden actief proberen niet zwanger geraakt.
- Je bent jonger dan 35 en na twaalf maanden actief proberen nog niet zwanger.
De huisarts kan bloedonderzoek laten doen om te controleren of de hormoonhuishouding hersteld is en kan zo nodig doorverwijzen naar een gynaecoloog of vruchtbaarheidsspecialist.
Bronnen
De informatie op deze pagina is gebaseerd op richtlijnen en publicaties van betrouwbare medische organisaties: